غده تیروئید،هورمونهای تیروئید و اعمال آنها:

 غده تیروئید در قسمت میانی جلوی گردن ، در زیر و کنار حنجره قرار دارد.

یکی از هورمونهایی که توسط غده تیروئید تولید می شود،تیروکسین(T4) نام دارد و محتوی حدود 65 درصد ید می باشد،تیروکسین با یک آلفا گلوبولین در پلاسما ترکیب می شود.هورمون تری یدوتیرونین (T3 )نیز توسط غده تیروئید تولید می شود.

تیروکسین و تری یدوتیرونین اعمال متعددی انجام می دهند:

·   سرعت اکسیداسیون را در تمام سلولهای بدن تنظیم می کنند و میزان میزان متابولیسم را برای برآوردن احتیاجات فیزیولوژیک تغییر می دهند.

·         با رشد و تفکیک اندامها ارتباط دارند.

·        در پیشرفت قوای عقلانی نقش دارند.

·        وجود آنها برای ایجاد بلوغ جنسی ضروری است.

·        در توزیع و تبادل آب و الکترولیت ها و پروتئین ها نقشی به عهده دارند.

·        بر روی تولید گلوکز از اسیدهای آمینه یا گلوکونئوژنز تاثیر می گذارند.

·   یک مقدتر طبیعی از اسیدهای چرب و کلسترول و فسفولیپیدها را در پلاسما نگهداری کرده و بدین ترتیب با چربی مربوط می شوند.

 بیماری های غده تیروئید:

 الف: کمبود ید

هرگاه مقدار ورودی ید به بدن ناکافی باشد،یک گواتر ساده یاکلوئید بوجود می آید که آنرا گواتر بلوغ می نامند؛زیرا قبل از آنکه مصرف نمکهای ید دار مرسوم شود،در بسیاری از دختران در سن بلوغ ظاهر می شد.در نخستین مرحله تتشکیل یک گواتر کلوئید،این غده به علت افزایش تعداد و اندازه سلولهای اپی تلیال بزرگ می شود،اما افزایشی در مقدار فولیکول ها بوجود نمی آید.

 کم کاری غده تیروئید:

در کودکان حالتی ایجاد می کند که در اصطلاح کریتینیسم نام دارد؛ نخستین علائم کریتینیسم در سن 6 ماهگی ظاهر می شود: در این حالت تکامل جسمی و تکامل ذهنی(عقلی)به کندی صورت می گیرد.دندانها رشد کمی پیدا می کنند و استخوانی شدن استخوانها به تاخیر می افتد.زبان بزرگ شده و از دهان بیرون می زند.پوست ضخیم و خشک است،تونوس عضلات مخطط بسیار ضعیف است.و.....

هنگامیکه کم کاری شدید غده تیروئید در یک فرد بالغ ظاهر شود،این حالت را میکزودم می نامند.بیمار میکزودمی به یک آدم کندذهن و خواب آلود و احمق تبدیل می شود.موها میریزند و پوست ضخیم وخشک می شود.چاقی شایع است ،قلب گشاد می شود اما هیچ علامتی از نارسایی قلبی وجود ندارد.و....

پرکاری تیروئید:

هیپرتیروئیدیسم به شکل نمایان می شود: گواتر اگزوفتالمیک (بیماری گریوز)و گواتر آدنومی .

در گواتر اگزوفتالمیک ظاهرا هورمون تیروتروپین(محرکه تیروئید)به مقدار بسیار زیاد تولید می شود و فعالیت بیش از حد غده تیروئید بطور ثانویه حادث می شود.بزرگ شدن متوسط غده تیروئید،پرخوری و زیادی اشتها،اسهال یا کم شدن وزن،بالا رفتن شدید میزان متابولیسم پایه،عصبانیت بسیار بارز با اختلالات مکرر هیجانی،افزایش تعداد ضربان قلب و چشمان از حدقه بیرون زده و.....

اما در گواتر آدنومی قبل از بروز علائم ذکر شده غده تیروئید به مدت چند سال بزرگ می شود میزان متابولیسم پایه به اندازه اگزوفتالمی بالا نمی رود چشم ها طبیعی است.

سلامت و تندرست باشید.محسن داودی